Header image

22 maart 2026

Achtergrond

Terug naar school: effectieve interventies

Hoe effectief zijn interventies tegen schooluitval? De Inspectie van het Onderwijs heeft meer dan vijfduizend internationale studies bekeken om daar een antwoord op te vinden. Op basis van 65 geselecteerde onderzoeken concludeert de Inspectie dat ook in Nederland een effectieve aanpak van schoolverzuim mogelijk is. Een schoolbrede aanpak en samengestelde interventies zijn het meest veelbelovend.

Het rapport Terug naar school: effectieve interventies is het resultaat van een meta-analyse van 5.596 studies uit de periode 1990-2024. Hierbij zijn de effecten onderzocht van vier typen interventies voor het terugdringen van schoolverzuim:

  • Materiële ondersteuningsprogramma’s voor leerlingen (zoals een gratis ontbijt).
  • Ondersteuningsnetwerken die pedagogische en gedragsmatige ondersteuning bieden via het netwerk van leerlingen (bijvoorbeeld peer-coaches, mentoren of familie).
  • Schoolbrede maatregelen die een uitnodigend schoolklimaat creëren door middel van bijvoorbeeld veranderingen in het curriculum of in onderwijstijd.
  • Samengestelde programma’s waarin de hierboven genoemde strategieën gecombineerd worden, vaak met de toevoeging van vroegsignalering en het betrekken van (in)formele netwerken van leerlingen.

Strategieën die zich op een schoolbrede aanpak richten, zijn over het algemeen het meest effectief. Daarnaast blijken combinaties van strategieën effectief, zoals een schoolbrede preventieve aanpak voor alle leerlingen en maatwerk dat zich richt op de achterliggende redenen voor schooluitval.

Het aanvullende technische rapport bevat de onderzoeksverantwoording: de precieze selectie van studies, de manier waarop de meta-analyse is uitgevoerd en een beschrijving van de statistische methoden die zijn gebruikt om de effecten te berekenen.

Waardevol voor de Nederlandse aanpak
Hoewel de onderzochte studies veelal buitenlands zijn, concluderen de onderzoekers dat een effectieve aanpak van schoolverzuim ook in Nederland mogelijk is. De meeste studies zijn namelijk uitgevoerd in een onderwijscontext die vergelijkbaar is met Nederland. Het is daarom aannemelijk dat de gevonden positieve effecten ook in Nederland te verwachten zijn.

Zoals de Inspectie in hun nieuwsbericht aangeeft, ondersteunen de bevindingen de aanpak die aangereikt wordt door de praktijkkaart Van thuis weer naar school, opgesteld door het NJi en Ingrado. Deze publicatie biedt scholen en samenwerkingspartners handvatten om in vijf stappen een gerichte aanpak te kiezen.

Bekijk het rapport en de technische bijlage online