Per 1 januari 2026 is de vernieuwde beleidsregel rond het afwijken van de onderwijstijd ingegaan. Voor leerplichtprofessionals is het relevant om te weten dat de inzet van private dienstverleners de wettelijke verantwoordelijkheden van scholen niet verandert. De school van inschrijving blijft altijd verantwoordelijk voor de ontwikkeling en het onderwijsaanbod van de leerling. Heldere afspraken, structurele evaluatie en duidelijke regie vanuit de school zijn daarom essentieel om te waarborgen dat maatwerktrajecten bijdragen aan de ontwikkeling van thuiszittende leerlingen.
Verantwoordelijkheid blijft bij de school
Scholen maken soms gebruik van private dienstverleners om maatwerk te bieden aan thuiszittende leerlingen. Dit kan bijvoorbeeld gaan om individuele begeleiding of onderwijsactiviteiten buiten de school. Hoewel een private partij bepaalde activiteiten kan uitvoeren, blijft de school van inschrijving juridisch volledig verantwoordelijk voor het onderwijs en de ontwikkeling van de leerling.
Wanneer een school diensten inkoopt bij een private dienstverlener, verandert dit niets aan de wettelijke verantwoordelijkheid van de school voor het onderwijsleerproces. De school blijft verantwoordelijk voor de ononderbroken ontwikkeling van de leerling en is daarop aanspreekbaar.
Vanwege die verantwoordelijkheid moet de school duidelijke en schriftelijke afspraken maken met de private dienstverlener. Deze afspraken bevatten in ieder geval:
- een beschrijving van de activiteiten die de dienstverlener uitvoert;
- de duur en omvang van het aanbod;
- het doel van de inzet van de dienstverlener;
- de wijze waarop de voortgang en resultaten worden gevolgd.
Zicht houden op de ontwikkeling van de leerling
De school moet bovendien aantoonbaar zicht houden op het ontwikkelingsproces van de leerling. De regie over de begeleiding en de schoolloopbaan van de leerling moet daarom altijd liggen bij een medewerker die onder gezag van de school werkt, bijvoorbeeld via een arbeidsovereenkomst, detachering of inhuur via een uitzendbureau. In de praktijk vervult vaak de mentor deze rol.
De school kan de regierol niet volledig bij een private dienstverlener beleggen. Wel kan de school informatie ontvangen van de dienstverlener over de voortgang van de leerling. Medewerkers van de private partij kunnen bijvoorbeeld uitleg geven, instructie verzorgen of feedback geven op activiteiten die zij uitvoeren. De verantwoordelijkheid voor de begeleiding en het ontwikkelingsproces blijft echter altijd bij de school.
Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG)
Wanneer medewerkers van een private dienstverlener betrokken zijn bij onderwijsactiviteiten (onder verantwoordelijkheid van het bevoegd gezag), moet de school beschikken over een VOG van deze medewerkers. De school van inschrijving moet een afschrift hiervan bewaren.
Structurele inzet van private dienstverleners
Naast individuele maatwerktrajecten komt het ook voor dat scholen structureel samenwerken met private dienstverleners. Dit gebeurt bijvoorbeeld in het voortgezet speciaal onderwijs (vso), waar scholen soms te klein zijn om voor alle vakken eigen vakdocenten in dienst te hebben. In dat geval kan een school bepaalde onderdelen van het onderwijsprogramma inkopen bij een externe partij. Ook komt het voor dat private partijen aanvullende activiteiten verzorgen naast het reguliere onderwijsprogramma.
In dergelijke situaties blijven de wettelijke eisen voor onderwijskwaliteit en onderwijstijd volledig van toepassing. Dat betekent onder meer dat:
- de onderwijsactiviteiten plaatsvinden onder verantwoordelijkheid van een bevoegde leraar;
- het bevoegd gezag moet kunnen verantwoorden dat de inzet van de private dienstverlener de kwaliteit van het onderwijs ondersteunt;
- de medezeggenschapsraad vooraf heeft ingestemd met de samenwerking;
- de samenwerking is beschreven in de schoolgids, en
- het bevoegd gezag beschikt over een VOG van alle betrokken medewerkers.