Praktijkleren in het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) biedt jongeren de kans om leren en werken te combineren. Het is een effectieve manier om een startkwalificatie te behalen, werkervaring op te doen en de aansluiting met de arbeidsmarkt te verbeteren. Voor praktisch ingestelde mensen is dit vaak een aantrekkelijk alternatief voor een volledig schooltraject.
Bijkomend voordeel van praktijkleren is dat het de kloof tussen het onderwijs en de arbeidsmarkt verkleint. Praktijkleren biedt deelnemers een inkomen tijdens het leren, vergroot de kans op duurzaam werk en voorkomt uitkeringsafhankelijkheid. Werkgevers profiteren van gemotiveerde medewerkers en kunnen gebruikmaken van subsidieregelingen voor praktijkbegeleiding.
Vormen van praktijkleren
Er zijn verschillende vormen van praktijkleren binnen het mbo:
- Volledige mbo-opleiding (BBL)
De beroepsbegeleidende leerweg combineert werken in een erkend leerbedrijf met lessen op school. De deelnemer behaalt een volledig mbo-diploma. - Derde leerweg
Een opleiding in de derde leerweg kan worden uitgevoerd door een ROC, AOC, vakinstelling of erkende niet-bekostigde mbo-instelling. De opleiding wordt betaald door de werkgever, de medewerker of eventueel een derde partij. De onderwijsinstelling bepaalt de hoogte van de opleidingskosten.
Voor wie geen volledige opleiding wil/kan volgen, is er de mogelijkheid om een mbo-certificaat te behalen. Dit traject is flexibel en geschikt voor omscholing of bijscholing. Het mbo-certificaat wordt uitgereikt na het afronden van een onderdeel van de gehele opleiding waarvoor een certificaat is vastgesteld. Hierbij gaat het om uitvoering van een afgerond takenpakket dat deel uitmaakt van een beroep en uit zowel theorie als praktijkvorming bestaat.
Het is ook mogelijk om met een praktijkverklaring vast te leggen welke werkprocessen succesvol zijn uitgevoerd. Er is dan sprake van een op maat gemaakte praktijkopleiding voor werkenden of werkzoekenden, gericht op jongeren in het praktijkonderwijs, vso of mbo-studenten die voortijdig uitvallen. In de praktijk van het bedrijf worden delen uit de mbo-opleiding geleerd en ligt de focus op het ontwikkelen van vaardigheden die passend zijn bij de mogelijkheden van de jongere. - Sectorale ontwikkelpaden
Naast de leerroutes bestaan er sectorale ontwikkelpaden. Dit zijn stappenplannen waarmee iemand zich binnen een sector kan ontwikkelen van instapfunctie naar volwaardige beroepskracht. Sectorale Ontwikkelpaden zijn een initiatief van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en vertegenwoordigers van sectoren. Online vind je een overzicht van contactpersonen van eigenaren en projectleiders van de ontwikkelpaden.
Diploma uit het buitenland
Doorstroompunten kunnen jongeren die in het buitenland onderwijs gevolgd hebben, al dan niet afgesloten een buitenlands diploma, gerichter begeleiden naar werk of een passend opleidingstraject. Hierdoor kunnen deze jongeren zich verder ontwikkelen en leren aansluitend op het niveau dat zij al hebben. De Samenwerkingsorganisatie beroepsonderwijs bedrijfsleven (SBB) biedt mogelijkheden voor diplomawaardering en onderwijsvergelijking.
Sectoren met aanbod leerbanen
Op het moment zijn er meerdere leerbanen beschikbaar in de energietransitie, denk aan monteur waterpompen, dakdekker en timmerman. Ook in de zorg zijn er momenteel veel mogelijkheden, er is bijvoorbeeld veel vraag naar zorgmedewerkers. Via de SBB leerbanenmarkt vind je de meest actuele sectoren die leerbanen aanbieden.
Meer informatie
Voor professionals en werkgevers zijn er diverse hulpmiddelen beschikbaar, zoals e-learningmodules en de flyer Praktijkleren met de praktijkverklaring van de SBB. Op de website van het Landelijk ondersteuningsteam staat een video waarin het praktijkleren duidelijk wordt uitgelegd. Iedere regio heeft ook een regionaal contactpersoon die je kunt benaderen bij vragen over en de inzet van praktijkleren.
Voorbeeld
Arbeidsmarkt Groningen en praktijkleren