De doelgroep 23-27 jaar

Vanaf januari 2026 vallen ook jongeren van 23 tot 27 jaar onder de Wet van school naar duurzaam werk. Deze uitbreiding betekent dat doorstroomcoaches en andere dienst- en hulpverleners gaan werken met een doelgroep die zich in een heel andere fase bevindt dan de jongeren van 18–23 jaar. Bureau Coen heeft in opdracht van Ingrado onderzoek gedaan naar deze nieuwe doelgroep om hun behoeften in kaart te brengen en te verkennen hoe je deze jongeren kan bereiken. In dit artikel lees je de belangrijkste bevindingen.

Wat kenmerkt de doelgroep 23-27 jaar?

Jongeren van 23–27 dragen al volwassen verantwoordelijkheden zoals vaste lasten, schulden, werkdruk of mantelzorg. De ruimte om te experimenteren is kleiner en de gevolgen van keuzes voelen groter. Bovendien vergelijken zij zichzelf sterker met leeftijdsgenoten die al wel een baan, huis en/of relatie hebben, waardoor het gevoel van “achterlopen” sterker aanwezig is. Dit zorgt voor meer motivatie om stappen te zetten, maar ook voor meer drempels en voorzichtigheid.

Deze doelgroep wil serieus genomen worden, verwacht duidelijkheid en heeft behoefte aan kraakheldere routes die passen bij hun leefwereld. Vanuit dit onderzoek komen vijf tips naar voren die richting geven aan een effectieve aanpak.

Vijf tips voor effectieve begeleiding van 23-27 jaar

Tip 1: Kijk eerst welk type jongere je voor je hebt
In onze onderzoeken zien we vier herkenbare houdingen die veel zeggen over wat iemand nodig heeft om in beweging te komen. Niet als label, maar als richtinggevend vertrekpunt.

• Lovers... zijn jongeren die echt vooruit willen en kansen zien voor zichzelf. Ze beschikken over de nodige vaardigheden en hebben de motivatie om stappen te zetten. Toch lopen zij vaak vast door volwassen verantwoordelijkheden, zoals schulden, hoge werkdruk of de zorg voor anderen als mantelzorger. Deze verplichtingen maken het lastig om beweging te creëren, ondanks hun intrinsieke drive.
  
  Wat voor deze doelgroep goed werkt, is bevestiging. Het helpt wanneer zij ervaren dat ze daadwerkelijk stappen kunnen zetten en dat ze bij de juiste plek hebben aangeklopt voor ondersteuning. Door samen te onderzoeken waar zij kunnen beginnen, ontstaat ruimte voor maatwerk; dat hoeft lang niet altijd bij stap één te zijn. Door snel zichtbare beweging te creëren en te zorgen voor een eerste succeservaring, groeit het vertrouwen en de motivatie om verder te gaan.
  
  
• Twijfelaars... willen vaak wel vooruit, maar weten niet goed hoe of waar ze moeten beginnen. Ze twijfelen aan hun eigen kansen en capaciteiten en zijn bang om een verkeerde keuze te maken. Door deze onzekerheid raken ze snel overweldigd wanneer er te veel opties tegelijk worden aangeboden, wat kan leiden tot stilstand.
  
  Wat voor deze doelgroep goed werkt, is het verkennen van mogelijkheden in kleine, overzichtelijke stappen. Duidelijkheid bieden is belangrijk, zonder dat dit direct als een verplichting voelt. Door keuzes op te delen in behapbare delen en samen rustig te kijken naar wat past, ontstaat er ruimte om vertrouwen op te bouwen en stap voor stap richting te kiezen.
  
  
• Vastlopers... zijn vaak twijfelaars die door aanhoudende onzekerheid uiteindelijk volledig zijn komen vastzitten. Na meerdere teleurstellingen hebben zij de neiging om bij de pakken neer te gaan zitten. Ze ervaren dat ze achterlopen ten opzichte van leeftijdsgenoten en hebben het gevoel dat ze belangrijke kansen al hebben gemist. Hierdoor is het vertrouwen dat verandering nog mogelijk is sterk afgenomen.
  
  Voor deze doelgroep is het belangrijk om een duidelijk resetmoment te bieden: de mogelijkheid om opnieuw te beginnen, zonder oordeel over eerdere keuzes of mislukkingen. In plaats van het herhalen van trajecten die eerder niet werkten, helpen alternatieve routes die aansluiten bij hun huidige situatie. Door rust en voorspelbaarheid te creëren en stap voor stap vertrouwen op te bouwen, ontstaat er ruimte om weer voorzichtig perspectief te zien.
  
  
• Haters... willen geen hulp en hebben vaak negatieve ervaringen met instanties, of herkennen zich niet in de richting waarin hulpverleners hen proberen te sturen. Afhoudend of gesloten gedrag is voor hen een manier om zichzelf te beschermen. Ze willen de regie behouden en haken snel af wanneer ze het gevoel hebben dat er iets van hen wordt verwacht.
  
  Wat voor deze doelgroep werkt, is aanwezig blijven zonder te pushen. Het respecteren van hun autonomie staat centraal: zij bepalen zelf wanneer en of het juiste moment aanbreekt. Door het contact laagdrempelig en vrijblijvend te houden en een open deur te bieden, kan er langzaam vertrouwen ontstaan. Het belangrijkste doel is dat zij weten bij wie ze terechtkunnen voor welke hulp, zodat die ondersteuning beschikbaar is op het moment dat zij er wél aan toe zijn.

Tip 2: Werk vanuit routedenken: jongeren handelen in stappen, niet in einddoelen
Uit ons onderzoek blijkt dat jongeren van 23-27 jaar het beste functioneren wanneer een traject wordt opgeknipt in overzichtelijke stappen. Ze denken niet vanuit het eindresultaat, maar vanuit de eerste stap die ze kunnen nemen.

Een effectieve route bevat:

• Een duidelijk beginpunt.
• Een concreet eindpunt.
• Kleine, overzichtelijke tussenstappen.
• Een expliciete wachttijd (stilte voelt als stilstand).
• Een alternatief plan als iets niet lukt.
• Zichtbaarheid van wat jij achter de schermen doet.

Wanneer een jongvolwassene grip ervaart op het proces, neemt de stress af en groeit het vertrouwen.

Tip 3: Let op de drempels: erken, verlaag en maak bespreekbaar.
Jongeren van 23–27 jaar lopen niet vast door één enkele drempel, maar door de stapeling van meerdere kleine obstakels: formulieren, onbekende locaties, eerdere teleurstellingen, werktijden, stigma’s of onduidelijke communicatie.

Wat helpt:

• Drempels vroegtijdig inventariseren en verlagen waar mogelijk.
• Geruststellen over drempels die er niet zijn. Dit vergeten we vaak, maar er leven vaak onterechte zorgen.
• Eerlijk zijn over drempels die blijven.
• Normaliseren dat sommige drempels bij een traject horen. En verzekeren dat dit het effect van het traject ook groter maakt.

Door drempels zichtbaar te maken én te duiden, is de route voor de jongeren duidelijk en weten ze welke stappen ze moeten zetten.

Tip 4: Weet welke rol je speelt: welk type coach ben jij?
Jongeren pikken razendsnel op wie je bent als professional. Ze herkennen vier duidelijke coachtypes, ieder met een eigen manier van werken en een eigen effect op hun motivatie en vertrouwen. Elke professional heeft daarin een eigen stijl; geen rol is goed of fout. Iedere rol heeft zijn eigen kracht én aandachtspunten. Wat uiteindelijk telt, is dat jongeren precies weten wat ze aan jou hebben.

• De systeemdenker
  Professioneel, duidelijk in regels en procedures.
  Sterk: zekerheid, structuur.
  Risico: voelt afstandelijk als je niet uitlegt waarom iets moet.
  
  
• De 9–5-hulpverlener
  Praktisch, oplossingsgericht, voorspelbaar.
  Sterk: overzicht, duidelijkheid.
  Risico: beperkt wanneer iets buiten kantooruren speelt.
  
  
• De mattie
  Toegankelijk, warm, laagdrempelig, gericht op vertrouwen.
  Sterk: jongeren voelen zich gezien en durven te openen.
  Risico: onduidelijkheid wanneer niet helder is wat jij wel en niet doet.
  
  
• De schop-onder-de-kont-coach
  Direct, motiverend, precies wanneer actie nodig is.
  Sterk: doorbreekt stilstand.
  Risico: kan botsen als iemand schaamte of faalangst heeft.

Het is belangrijk om hierover na te denken, omdat jongeren van 23-27 jaar vaker teleurstellingen achter de rug hebben en sneller afhaken als jouw rol onduidelijk of wisselend voelt. Zij willen weten:

• wat jouw rol precies is;
• waar ze op kunnen rekenen;
• wanneer jij iets oppakt;
• en waar hun eigen verantwoordelijkheid ligt.

Een heldere, consistente rol geeft vertrouwen en dat vertrouwen is wat deze doelgroep nodig heeft.

Tip 5: Maak contact duidelijk, eenvoudig, persoonlijk en herkenbaar
Contact is voor deze doelgroep geen formaliteit, maar een drempel of versneller. Jongeren haken af bij vage of vrijblijvende communicatie. Ze hebben behoefte aan concrete en praktische informatie.

Goed contact bevat:

• Tijd en datum van het moment.
• Locatie met herkenningspunt of foto.
• Naam en gezicht van wie ze ontmoeten.
• Doel van het gesprek.
• Contactmogelijkheden (liefst één route).
• Wat ze kunnen verwachten in het traject.
• Wat ze eventueel moeten meenemen of voorbereiden.
• Wat ervaringen van andere jongeren zijn; kunnen ze dit checken?

Wanneer je communicatie voorspelbaar, warm en praktisch is, verlaag je direct meerdere drempels en vergroot je de kans dat de doelgroep daadwerkelijk meedoet en blijven deelnemen.

Tot slot

De doelgroep 23–27 jaar vraagt om begeleiding die past bij hun leeftijd: duidelijk, betrouwbaar, overzichtelijk en afgestemd op leefwereld en verantwoordelijkheden. Door te werken met inzicht in typen jongeren, routedenken, drempelduiding, rolhelderheid en concrete communicatie ontstaat begeleiding die aansluit bij de realiteit van deze leeftijdsgroep en daardoor meer kans geeft op duurzaam resultaat.