25 maart 2025

Achtergrond

Onderzoek: onderwijssegregatie blijft hardnekkig probleem

Het onderzoek Gescheiden werelden van het Kohnstamm Instituut en KBA Nijmegen, dat de segregatie in het basisonderwijs en voortgezet onderwijs in kaart brengt, toont aan dat onderwijssegregatie, waarbij kinderen met verschillende achtergronden elkaar niet op school tegenkomen, een hardnekkig probleem is in Nederland. Wat zien de onderzoekers en welke factoren spelen een rol?

Onderwijssegregatie is problematisch omdat het de sociale cohesie en kansengelijkheid negatief kan beïnvloeden. Landelijk gezien is de situatie de afgelopen jaren niet verbeterd.

Vooral in grote steden
Vooral in grote steden en sterk stedelijke gebieden is de segregatie het hoogst. Wel worden de verschillen tussen stedelijke en minder stedelijke gebieden geleidelijk kleiner. In matig stedelijke regio’s is de kans het grootst dat leerlingen uit verschillende inkomens- en opleidingsgroepen elkaar op school ontmoeten. In zeer sterk stedelijke gebieden is de kans juist het grootst dat kinderen van ouders met verschillende migratieachtergronden elkaar tegenkomen.

Bepaalde schooltypen dragen bij aan de segregatie, vooral in grote steden. In het basisonderwijs zijn dat algemeen bijzondere scholen, zoals Montessori- en antroposofische scholen. In het voortgezet onderwijs spelen categorale vwo- en havo/vwo-scholen een grote rol, waarbij categorale vwo-scholen de meeste segregatie veroorzaken.

Brede brugklas
Als beleidsmakers sociale cohesie en kansengelijkheid willen bevorderen, kan het invoeren van een brede brugklas een mogelijke oplossing zijn, zo stellen de onderzoekers. Daarmee zouden leerlingen met verschillende achtergronden langer samen onderwijs volgen voordat zij worden gescheiden naar onderwijsniveaus.

Lees meer over het onderzoek Gescheiden werelden >