Er is steeds meer aandacht voor kinderen en jongeren die niet (volledig) deelnemen aan onderwijs, maar betrouwbare cijfers ontbreken. Een belangrijk doel van het onderzoek van KBA Nijmegen was dan ook het bepalen van de omvang van de groep thuiszittende kinderen en jongeren. Hiervoor is gekeken naar een passende definitie en de verschillende vormen van afwezigheid/niet deelnemen aan onderwijs. Daarnaast is onderzoek gedaan naar de oorzaken (volgens scholen en gemeenten) en de omgang van scholen met aan- en afwezigheid.
De belangrijkste conclusie is dat de huidige definitie, registratie en telling van thuiszitten geen volledig beeld geven van de problematiek. met name structurele afwezigheid en langdurig geoorloofd verzuim veel vaker voorkomen dan uit bestaande landelijke tellingen blijkt. Oorzaken zijn meestal meervoudig en variëren van individuele en gezinsfactoren tot knelpunten in het onderwijssysteem en externe factoren zoals wachtlijsten.
KBA Nijmegen pleit dan ook voor een integrale benadering waarin alle vormen van langdurige en structurele afwezigheid in beeld komen. Dit vraagt om aangepaste definities, betere registratie en monitoring, verbreding van meldingen en duidelijkere verantwoordelijkheden.
Kamerbrief
Het rapport Beter zicht op verzuim werd 18 december 2025 meegestuurd met de Kamerbrief over de strafrechtelijke handhaving van de Leerplichtwet. Hierin gaat staatssecretaris Becking in op de situatie rond vrijstellingen en de toekomst van de Leerplichtwet. Ingrado is blij met de geschetste koers, maar plaatst ook kanttekeningen.
