Mentaal beeld
‘Mensen om jongeren heen hebben allemaal een eigen mentaal beeld van wat onderwijs is en van wat er moet, kan en mag’, begint Lazlo. ‘Het is “zo veel mensen, zo veel beelden”. In ons werk voor jongeren moeten we het aandurven om ons eigen beeld los te laten en open te staan voor het beeld van een ander’.
Toegevoegde waarde
Lazlo gaat verder: ‘Wat je veel ziet, is dat professionals om jongeren heen met een eigen mentaal beeld van wat er allemaal kan, maar eigenlijk vooral níét kan, aan de MDO-tafel zitten. Onderwijs mag niet buiten het schoolgebouw gegeven worden. Hybride onderwijs mag helemaal niet. Onderwijs geven in een zorginstelling of dagbesteding mag niet. Met digitaal afstandsonderwijs komt een kind sociaal-emotioneel niet tot ontwikkeling…. Zomaar voorbeelden van belemmerende mentale beelden die niet kloppen maar intussen wel bepalen met welke houding iemand aan tafel zit. Niet gek dat je dan soms vastloopt.’
Het is de kunst om mensen met een wèl mentaliteit aan tafel te krijgen. Precies hier kan de leerplichtambtenaar van toegevoegde waarde zijn, met zijn kennis van het (juridische) speelveld, met wat er binnen regels allemaal wèl kan én zijn persoonlijke vaardigheden. Lazlo: ‘Als je als leerplichtambtenaar de mentaliteit aan tafel van ‘kan niet’ naar ‘kan wel’ kan draaien, dan verandert de uitkomst van een gesprek en maak je echt positieve impact. Het gevolg: een inschrijving op school en onderwijs op maat voor een jeugdige die dat nodig heeft. En het onderwijs verbreedt zijn mogelijkheden. Onderwijs kan namelijk vrijwel altijd wèl.’
Bewust, eerlijk en nieuwsgierig zijn
Dit vraagt om persoonlijke vaardigheden en introspectie. Als eerste door eerlijk te zijn. ‘Je bewust zijn van je eigen mentale beelden en eerlijk zijn over hun belemmerende werking, is de eerste stap,’ aldus Lazlo. ‘Wees ook doordrongen van het feit dat jongeren vaak met veel verschillende instanties te maken hebben die ook nog eens niet altijd even goed met elkaar samenwerken. Zie het als jouw toegevoegde waarde dat jij de puntjes met elkaar verbindt.’ Het vraagt om een flinke dosis oprechte nieuwsgierigheid om die verbindende rol te kunnen vervullen. ‘Investeer erin om de mentale beelden van de partners aan de MDO-tafel naar boven te krijgen en sta open voor een ander geluid,’ luidt het appèl van Lazlo.
Mensenwerk
Een verbindende rol met een ‘kan wèl’ mentaliteit vervullen is mensenwerk. Lazlo: ‘Begin een MDO met open vragen die ervoor zorgen dat mentale beelden op tafel komen. Denk aan vragen zoals “Welke bijdrage heb jij aan het welzijn en de ontwikkeling van dit kind?” en “Waarom vind jij dat je hier aan tafel moet zitten?”. Zie je dat een gesprek niet lekker loopt, dan zit dat ‘m vaak in de wisselwerking tussen de personen aan tafel. Lazlo: ‘Durf dat ook te adresseren zonder oordeel. Stel vragen zoals “Kunnen en willen jullie de verbinding aangaan ten bate van dit kind? Wat is er daarvoor nodig?” Het zijn dit soort schijnbaar kleine interventies die ervoor zorgen dat er ruimte ontstaat voor denken in termen die bijdragen aan leerrecht. Kijk eerst naar wát er nodig is en dan pas naar hoe je dingen mogelijk maakt, wetende dat bijna alles eigenlijk wel kan’, pleit Lazlo.
Wat helpt is zelf ook beter te weten wat wel kan. Lazlo: ‘Er kan zo veel! Enkele uren onderwijs geven in zorg of dagbesteding? Kan gewoon! Digitaal onderwijs thuis én op school? Ja hoor. En je kunt vanuit school wel degelijk diensten die onderwijs mogelijk maken, inkopen bij particulier onderwijs of zorg-onderwijsinitiatieven. De voorbeelden zijn legio’, sluit Lazlo af.
Lazlo deelt graag hieronder nog een aantal (links naar) hulpbronnen met jullie: