Onderzoek van de NOS bracht twaalf rechterlijke uitspraken aan het licht waarin kinderen langdurig en systematisch zeer ernstig zijn mishandeld. Het werkelijke aantal gevallen is niet bekend.
Signalen niet los van elkaar zien
In verschillende zaken waren signalen bij meerdere professionals bekend, maar werden deze niet altijd in samenhang gezien. Ook scholen speelden regelmatig een belangrijke rol bij het signaleren van onveiligheid. Onderwijsprofessionals zien kinderen immers regelmatig en kunnen veranderingen in gedrag, aanwezigheid of ontwikkeling over langere tijd opmerken.
Voor professionals in en rond het onderwijs is het belangrijk om signalen serieus te nemen, feitelijke observaties vast te leggen en zorgen volgens de meldcode te bespreken. Het is niet aan een individuele professional om vast te stellen wat er thuis precies gebeurt. Wel kan het samenbrengen van signalen helpen om een patroon van onveiligheid te herkennen.
De meldcode helpt bij zorgvuldig handelen
Voor professionals in onder meer het onderwijs, de kinderopvang, de gezondheidszorg en de jeugdhulp is het werken met de Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling verplicht. De meldcode ondersteunt professionals vanaf het moment waarop zij signalen waarnemen tot het besluit om wel of niet een melding te doen bij Veilig Thuis. Dit bestaat uit vijf stappen:
- Breng signalen zorgvuldig in kaart.
- Overleg met een collega en vraag zo nodig advies aan Veilig Thuis.
- Ga in gesprek met de betrokkenen, voor zover dit veilig en verantwoord is.
- Weeg de aard en ernst van de situatie.
- Beslis of hulp kan worden georganiseerd en of een melding bij Veilig Thuis noodzakelijk is.
Bij twijfel kan altijd advies worden gevraagd aan Veilig Thuis. Lees meer over de meldcode bij de Rijksoverheid.
Ook verzuim kan een signaal zijn
Voor professionals op het gebied van leerplicht en doorstroom kan opvallend of langdurig schoolverzuim een signaal zijn dat er meer speelt. Verzuim is op zichzelf geen bewijs van onveiligheid, maar kan wel aanleiding zijn om breder te kijken: hoe gaat het met het kind, wat speelt er en is het kind veilig?
Samen zorgen voor een compleet beeld
De berichtgeving onderstreept het belang van goede samenwerking tussen onderwijs, leerplicht, gemeenten, jeugdhulp, gezondheidszorg en Veilig Thuis. Iedere professional beschikt over een deel van de informatie. Door signalen zorgvuldig te delen en met elkaar te bespreken, kan een completer beeld ontstaan.
Psycholoog Leony Coppens wijst hier ook op in een publicatie van het Algemeen Dagblad. Signalen die door verschillende professionals worden gezien, moeten bij elkaar worden gebracht om structurele onveiligheid tijdig te kunnen herkennen.
Wie zich zorgen maakt over de veiligheid van een kind, kan voor advies terecht bij Veilig Thuis via 0800-2000. Bij direct gevaar: 112.