3 november 2026

Blog: Investeren in de jeugd is….

Er hangt een donkere wolk boven het onderwijs, een wolk van maar liefst 1,2 miljard. Dat is het bedrag dat het kabinet extra dreigt te bezuinigen op onderwijs om de afgeblazen bezuinigingen op de sociale zekerheid te compenseren.

Dit veroorzaakt een error in mijn hoofd om maar eens een populaire term te gebruiken. Want, los van de uitkomst van de Kamerdebatten over de onderwijsbegroting; hoe kan dit nou toch? Hoe kan het dat een kabinet überhaupt overwéégt te bezuinigen op onderwijs? We willen met ons allen – althans ik ga ervan uit dat ook de leden van het kabinet dat willen – dat jongeren zich ontwikkelen. Niet alleen in hun eigen belang – ontwikkeling is tenslotte een voorwaarde voor een gelukkig leven – maar ook in het belang van de samenleving als geheel. Want jongeren die zich optimaal ontwikkelen zijn later in staat een zelfstandig bestaan op te bouwen en in hun eigen onderhoud te voorzien. We weten al heel lang dat jongeren die hun school niet afmaken oververtegenwoordigd zijn in de criminaliteitscijfers en vaker inkomensondersteuning van de overheid nodig hebben.

Tellen we bij deze mogelijke extra bezuinigingen – ik zeg ‘mogelijke’ omdat in de week van dit schrijven de onderwijsbegroting wordt behandeld in de Tweede Kamer – de voorgestelde bezuiniging van 30 procent op het ambtenarenapparaat op en we kunnen wel raden wat de uitkomst voor jongeren gaat zijn. Want als hetzelfde werk gedaan moet worden door minder mensen en met minder geld, zal dat hun ontwikkelingskansen niet ten goede komen.

De error heeft ook betrekking op de, ook in politiek Den Haag, breed gedragen wens de preventieve taak van de leerplichtambtenaar te versterken. Preventief werken vraagt de inzet van vele partijen, zo weten jullie als geen ander. En die inzet kost geld. En ook al weten we dat die inzet loont – dat meer jongeren gelukkig en gezond de arbeidsmarkt zullen betreden en dus meer kunnen bijdragen aan de samenleving als geheel – bewijzen kunnen we het aan de voorkant niet. Alle maatschappelijke kosten-batenanalyses ten spijt.

Laten we de ruggen recht houden. We willen meer preventief werken, schooluitval voorkomen en jongeren beter begeleiden. Dat blijven we doen! Laten we ervan overtuigd blijven dat investeren in de jeugd investeren in de toekomst betekent. Dat gezegde gaat niet voor niets al eeuwen in vele variaties mee.