29 september 2026

Schimmelpennincklezing 2026 door Stans Goudsmit

Wanneer een kind niet naar school gaat, kijken we al snel naar het verzuim, de leerplicht en de vraag hoe we het kind weer naar school krijgen. Maar volgens Stans Goudsmit moeten we de vraag veel fundamenteler stellen: krijgt dit kind eigenlijk wel waar het recht op heeft?

In haar Schimmelpennincklezing draait Goudsmit het perspectief om. Niet het kind moet zich aanpassen aan het systeem; de overheid en het onderwijs hebben de verantwoordelijkheid en de plicht om het recht op onderwijs voor ieder kind daadwerkelijk mogelijk te maken. 

Goudsmit stelt daarmee stevige vragen aan de praktijk. Waarom wordt een kind dat niet naar school gaat wél aangesproken, terwijl niet structureel wordt gecontroleerd of een thuiszittend kind überhaupt onderwijs krijgt? Waarom spreken we over leerplicht, terwijl het volgens haar in feite gaat om schoolplicht voor scholen en overheid en leerrecht voor kinderen? En kan iemand tegelijkertijd én een kind helpen én als handhaver tegenover datzelfde kind staan? 

Haar antwoord is duidelijk: meer preventie, eerder in beeld komen, beter samenwerken en vooral: het kind zien en horen. De leerplichtambtenaar en Doorstroomcoach kunnen daarin volgens Goudsmit een belangrijke rol spelen – als leerrechtambtenaar. 

Aan het einde van haar verhaal blijft één gedachte hangen. Op de vraag wat ervoor zorgde dat het weer beter ging, noemen kinderen vaak niet de professional met de mooiste functietitel. Ze herinneren zich die ene persoon die hen echt zag. 

Een lezing die je niet alleen aan het denken zet over leerplicht en schoolverzuim, maar ook over je eigen rol. Wat betekenen kinderrechten in jouw dagelijkse praktijk? 

Lees de volledige spreektekst en bekijk de presentatie van Stans Goudsmit en ontdek welke vragen, voorbeelden en voorstellen zij nog meer met de zaal deelde.

Schimmelpennincklezing 2026 - Stans Goudsmit

Schimmelpennincklezing 2026 - Stans Goudsmit

Download