Voor haar promotieonderzoek aan de Universiteit voor Humanistiek verdiepte Maritza Gerritsen-Ververs zich in jongeren zonder startkwalificatie met problematiek op meerdere leefgebieden. Onder jongeren met multiproblematiek komt voortijdig schoolverlaten ongeveer vier keer zo vaak voor als onder jongeren zonder die problemen. Bovendien geeft de combinatie van het ontbreken van een startkwalificatie en het hebben van multiproblematiek, jongeren een minder grote kans op een succesvolle school-naar-werktransitie.
Het onderzoek werpt onder meer licht op de verwachtingen en ervaringen van deze jongeren. Wat betekenen hun problematiek en (sociale) kenmerken voor hun school-naar-werktransitie? Welk beeld hebben zij van hun eigen mogelijkheden in relatie tot werk? Ook het perspectief van de hulpverleners komt aan de orde: welke ondersteuning wordt door professionals als optimaal gezien om deze jongeren te begeleiden?
Conclusies en aanbevelingen
Een van de conclusies uit het onderzoek is dat de manier waarop jongeren omgaan met tegenslagen rond het vinden van werk invloed heeft op hun verdere school-naar-werktransitie. Omdat succes in de samenleving sterk wordt gekoppeld aan individuele prestaties en diploma’s, kan het uitblijven van werk het zelfrespect onder druk zetten. Jongeren ontwikkelen daarom soms strategieën om dat zelfrespect te beschermen, bijvoorbeeld door werk zelf af te wijzen of de oorzaak van problemen buiten zichzelf te leggen. Volgens de onderzoeker zijn deze strategieën op de lange termijn niet houdbaar, maar laten ze wel zien hoe jongeren proberen om met maatschappelijke verwachtingen om te gaan.
Daarnaast pleit het onderzoek voor een andere manier van kijken naar arbeidsparticipatie van deze jongeren. In plaats van vooral te beoordelen of iemand voldoet aan gangbare normen van succes op de arbeidsmarkt, zou meer aandacht moeten uitgaan naar de manieren waarop jongeren wél kunnen bijdragen aan de samenleving. Dat vraagt volgens de onderzoeker ook om meer waardering voor laaggeschoold werk en om ondersteuning die aansluit bij de hele levensfase van ongeveer 15 tot 27 jaar, waarin jongeren zich nog ontwikkelen en vaardigheden kunnen opbouwen.