Vraag & antwoord

Op deze pagina vind je vragen en antwoorden over de Leerplichtwet en de RMC-functie.

Ingrado wil een waardevolle kennisbank creëren rond vragen uit het veld. Je vindt hier dan ook een groeiend aantal vragen en antwoorden rond zeven belangrijke thema's. De vragen zijn afkomstig van leden en hun medewerkers en zijn beantwoord door onze (juridische) adviseurs.

Hieronder vind je de meest recente vragen. Klik op de vraag om het antwoord te zien. Gaat jouw vraag over een specifiek onderwerp als vrijstellingen? Klik dan in het menu aan de linkerkant op deze specifieke categorie.

Staat jouw vraag er niet tussen en kom je er ook niet uit met je collega's? Mail je vraag aan de (juridisch) adviseur van Ingrado.

Telefonisch vragenuur

Korte juridische vragen kun je elke woensdag tussen 11:00 en 12:00 stellen aan onze juridisch adviseur via ons algemene telefoonnummer 085-0495170. 

Let op! Er zijn voorwaarden verbonden aan het stellen van een vraag:

  • Alleen leden van Ingrado kunnen van deze dienst gebruikmaken.
  • Stuur geen gegevens van jongeren of andere privacygevoelige informatie mee.
  • Bespreek vragen over casuistiek eerst in je eigen netwerk.


    dinsdag 14 januari 2020

    Allereerst  neem je als leerplichtambtenaar contact op met het gezagregister. De rechtbank beheert dit register. Op deze wijze is bekend bij wie het gezag ligt. Beide ouders, met gezag, zijn in eerste instantie verantwoordelijk voor het geregeld schoolbezoek en de inschrijving op een school.

    Ouders hebben zelf een wettelijke informatie- en consultatieplicht naar elkaar. Bij een vechtscheiding wordt hier in het algemeen niet aan voldaan en proberen ouders informatie bij leerplicht te krijgen, bijvoorbeeld waar staat het kind op een school ingeschreven of wat heeft de andere ouder verteld indien er sprake is van schoolverzuim.

    Een inschrijving op een school kan niet plaatsvinden als beide ouders daar niet voor getekend hebben. Is dat wel gebeurd dan is er dus iets anders aan de hand. Verwijs de ouders in dat geval door naar elkaar of naar de rechter.

    Is er sprake van schoolverzuim, dan worden in principe beide ouders geïnformeerd, aangezien zij beide verantwoordelijk zijn. De inhoud van de gesprekken met de andere ouder kunnen alleen worden medegedeeld als hiervoor toestemming is.

    Zorg ervoor dat beide ouders dezelfde informatie ontvangen.


    dinsdag 10 december 2019

    De oorsprong van dit artikel ligt in het feit dat leerlingen in Nederland wonen en over de grens (België en Duitsland) onderwijs volgen. En groot deel van de beroepen betreft nog steeds deze groep, maar inmiddels komen er beroepen binnen om leerlingen in te schrijven op een school in nagenoeg alle landen van de wereld.


    Ouders met gezag dienen voorafgaand aan het schooljaar voor 1 juli een kennisgeving in, waarbij ze een verklaring voegen van het hoofd van de school in het buitenland waarin opgenomen is dat de leerling ingeschreven is en de school geregeld bezoekt. Als aan deze voorwaarden is voldaan dan ontstaat de vrijstelling van rechtswege.


    In principe geldt de vrijstelling voor de periode van 1 schooljaar. Wel wordt er steeds vaker een beroep op dit artikel gedaan na 1 juli voorafgaand aan het schooljaar en ook voor een periode korter dan een schooljaar. Op zich is dat niet vreemd want als een ouder voor zijn werk een periode naar het buitenland moet, dan kan op deze manier de kinderen worden meegenomen en toch voorzien worden in onderwijs. Juridisch kan dit niet (de wet stelt nu eenmaal voor 1 juli), maar in de praktijk gebeurt dit en wordt dit door de rechters niet als een overtreding van de wet gezien.


    De vraag over de duur van een dergelijke periode is in het verleden met het Openbaar Ministerie besproken. Deze heeft aangegeven geen minimumperiode te stellen. Als er een inschrijfbewijs/verklaring is dan voldoet het aan de wet en zullen zij niet tot vervolging overgaan. Uiteraard wel als er sprake is van een verlenging van een vakantie die men op deze wijze tracht te verlengen. Hoe korter de periode hoe groter deze kans is. Een dergelijk beroep niet accepteren kan dus als er een vermoeden is van verlenging van de vakantie en ook als er geen inschrijfbewijs is van de school in het buitenland. Een andere reden om het beroep niet te accepteren als er een inschrijving is voor een cursus in het buitenland en er dus geen volledig onderwijs wordt gevolgd.


    Op het moment dat het beroep voldoet aan de voorwaarden dan ontstaat de vrijstelling van rechtswege. Op dat moment kan de school op verzoek van de ouders de leerling uitschrijven. Verzoeken de ouders niet om de leerling te laten uitschrijven dan moet de leerling de school, waarop hij in Nederland ingeschreven staat, ook bezoeken. Gebeurt dit niet dan is er sprake van ongeoorloofd verzuim.


    > Meer weten over vrijstellingen en wanneer je die toepast? Gebruik dit handige instrument!


    dinsdag 26 november 2019

    Voor toelating tot de entree opleiding moet volgens artikel 8.1.1.b WEB een jongere kwalificatieplichtig zijn, dus niet meer volledig leerplichtig.

    Volgens artikel 3 van de Leerplichtwet eindigt de volledige leerplicht het schooljaar volgend op het jaar waarin de leerling 16 jaar is geworden of wanneer een jongere 12 jaar onderwijs heeft gehad. Lid 2 geeft aan dat de basisschool als 8 jaar telt. 

    Een leerling die 4 jaar vmbo heeft gehad en nog geen 16 jaar is op 1 augustus, is dus wel kwalificatieplichtig en dus toelaatbaar tot de entree opleiding (als er ook aan de andere voorwaarden is voldaan).

    Indien de leerling nog valt onder de volledige leerplicht dan is er een vervangende leerplicht op grond van LPW artikel 3b nodig. Is dit niet geregeld dan ontvangt de entreeopleiding geen financiering voor de leerling.  

    In de praktijk komt het voor dat een volledig leerplichtige leerling na overleg tussen het voortgezet onderwijs en het mbo al is gestart bij de entree opleiding. In dat geval moet de vrijstelling op grond van LPW artikel 3b alsnog worden geregeld.
     


    dinsdag 12 november 2019

    De leerplichtambtenaren van beide gemeenten zijn hiervoor verantwoordelijk omdat zowel de gemeente waar de leerling ingeschreven staat, als de gemeente waar de leerling verblijft bevoegd zijn.

    Het is van belang dat zij met elkaar afstemmen wie het onderzoek doet. Alle gegevens komen binnen bij de gemeente van inschrijving, maar vaak is het praktisch dat de verblijfgemeente het onderzoek doet in verband met de afstand en de bestaande relatie met de school.

    Juridisch kader

    In Artikel 16 Leerplichtwet 1969 lid 3 is opgenomen dat de leerplichtambtenaar bevoegd is om  haar taak uit te oefenen ten aanzien van leerlingen die in Nederland woon- of verblijfplaats hebben. Hieruit blijkt de verantwoordelijkheid van beide gemeenten.

    Categorie: Algemeen
    vrijdag 18 oktober 2019

    Over de vorm en inhoud van het onderwijsprogramma gaat de Inspectie van het Onderwijs. In projecten als School at Sea of Masterskip is geen toestemming van de leerplichtambtenaar nodig. De leerplichtambtenaar gaat niet over het onderwijsprogramma.   

    In alle gevallen is de school degene die beslist of een project onderdeel kan zijn van het onderwijsprogramma. Het is niet de leerplichtambtenaar die wel of geen toestemming geeft. 

    In onderstaande gevallen adviseren wij onze leden als volgt te handelen:

    1. Als ouders/leerling besluiten tot deelname aan een project zoals School at Sea of Masterskip, zonder dat school dit tot het onderwijsprogramma wil rekenen, doet school een melding  van ongeoorloofd verzuim. In dat geval kan door de leerplichtambtenaar worden gehandeld zoals bij andere meldingen van verzuim.
    2. Als ouders omwille van het mogelijk maken van een project als School at Sea of Masterskip hun kind inschrijven bij een school in het buitenland: behandel het daaruit voortvloeiende beroep op vrijstelling wegens onderwijs in het buitenland zoals past bij een aanvraag op grond van artikel 5 onder c.  


    dinsdag 15 oktober 2019

    Indien een jongere op de entree opleiding zijn diploma haalt, dan schrijven ze hem uit, want er is voldaan aan de onderwijsovereenkomst.

    Een van de volgende situaties is van toepassing:

    • Met het diploma is de student toelaatbaar tot niveau 2
    • De student heeft het uitstroomprofiel arbeid meegekregen. Dat betekent dat de jongere niet in staat is om niveau 2 te halen.

    Kan de jongere naar niveau 2 dan dient hij zich aan te melden. De mbo-instelling kan de leerling helpen om zich aan te melden bij de juiste niveau 2 opleiding.

    Haalt de student zijn diploma niveau 1 met uitstroom arbeid en is hij nog 17 jaar, dan is hij volgens de wet nog kwalificatieplichtig, alleen heeft hij het hoogst haalbare bereikt.

    Absoluut verzuim
    Er ontstaat dan absoluut verzuim, omdat er geen nieuwe inschrijving zal komen. Het advies is om hier geen vrijstelling te geven, maar in het leerplichtadministratiesysteem aan te geven dat er sprake is van absoluut verzuim, maar dat het hoogst haalbare is bereikt en dat de leerling overgedragen wordt naar het RMC.

    Vanuit RMC kan er dan samen met de jongere gezocht worden naar een passende werkplek.

    Jongeren in kwetsbare positie
    Indien de leerling uitstroom arbeid heeft meegekregen dan kan de entree opleiding de jongere wel begeleiden of adviseren richting arbeid, door samen de mogelijkheden te bekijken. Daarnaast kan er afstemming gezocht worden met RMC, omdat het een jongere in kwetsbare positie betreft, waarbij er een taak ligt bij de gemeente om deze jongere te registreren en te monitoren. Samen kan er dan gekeken worden naar wat de meest passende plek voor de jongere is.


    dinsdag 1 oktober 2019

    De school heeft als eerste in beeld dat een leerling te laat komt, registreert dit en gaat in gesprek met leerling en of ouders. Als de leerling moeite blijft houden om op tijd te komen kan leerplicht meedenken. Hoe komt het dat de leerling te laat is? Zijn er afspraken te maken? Is er thuis iets aan de hand waar we in mee kunnen denken?

    Scholen zijn wel verplicht een duidelijk beleid te hebben over hoe zij omgaan met het registreren van te laat komen van leerlingen.

    Dit kan inhouden dat een leerling als ongeoorloofd afwezig wordt geregistreerd bij te laat komen. Vaak is dit wel afhankelijk van hoeveel de leerling te laat is. De school bepaalt bij hoeveel te laat een leerling als ongeoorloofd wordt geregistreerd.

    Als de Inspectie van het Onderwijs onderzoek doet naar de registratie en melding van aan- en afwezigheid kijkt ze of het beleid van de school in de praktijk wordt toegepast.


    dinsdag 17 september 2019

    Toestemming van de ouders is niet nodig omdat je dit doet in het kader van je wettelijke opdracht.

    In artikel 3 van de Leerplichtregeling 1995 staat dat de ‘oude’ gemeente de gegevens doorgeeft aan de gemeente waar de leerling staat ingeschreven c.q. verblijft.

    1. Burgemeester en wethouders dragen zorg voor een administratie van de leerlingen die als ingezetenen met een adres in de gemeente in de basisregistratie personen zijn ingeschreven.
    2. Indien van een leerling in de basisregistratie personen een adres in een andere gemeente wordt opgenomen, zenden burgemeester en wethouders van de gemeente waar de leerling laatstelijk zijn adres had de administratieve gegevens van de leerling aan die andere gemeente.

    De gemeente kan dus zonder problemen een leerlingdossier doorgeven aan de gemeente waar de leerling nu verblijft.


    dinsdag 3 september 2019

    Ouders moeten 1 maand voordat een jongere leerplichtig wordt een kennisgeving indienen met een verklaring waaruit blijkt dat zij overwegende bedenkingen hebben tegen de richting van alle scholen op redelijke afstand gelegen.

    Leveren zij tijdig de kennisgeving in, inclusief een lijst van scholen waarbij zij per richting aangeven wat hun bedenkingen zijn, dan voldoet in veel gevallen het beroep aan de eisen die de wet stelt.

    De leerplichtambtenaar maar ook de rechter mag niet inhoudelijk toetsen, slechts een marginale toetsing is toegestaan. De vrijstelling ontstaat van rechtswege.

    Ouders dienen vervolgens ieder jaar voor 1 juli weer een beroep te doen op deze vrijstelling.

    Of er een gedegen plan voor thuisonderwijs is, mag niet meewegen in de toetsing, dit is de verantwoordelijkheid van ouders als zij vrijgesteld zijn van de inschrijvingsplicht.

    > Lees voor meer informatie en uitzonderingen onze Notitie 5 onder b Lpw


    dinsdag 20 augustus 2019

    In de wet is opgenomen dat een leerling kwalificatieplichtig dient te zijn om toegelaten te worden en niet mag voldoen aan de vooropleidingseisen van een andere basisopleiding (MBO 2 of hoger). De enige reden waarop een MBO vervolgens nog kan weigeren is als een jongere al 2 jaar een entree opleiding heeft gevolgd.

    > Zie Artikel 8.1.1b Wet educatie en beroepsonderwijs

    Specifieke situaties
     

    • Wat als een jongere gedetineerd heeft gezeten?
      Ook dan geldt dat het MBO de leerling niet mag weigeren, tenzij hij of zij al 2 jaar entree onderwijs heeft gevolgd.
       
    • Wat als een jongere een bindend studieadvies heeft gekregen?
      Als een jongere een bindend studie advies heeft gekregen dan eindigt de onderwijsovereenkomst. Bij een 18-minner geldt dan dat het mbo een inspanningsverplichting van 8 weken heeft om een andere opleiding te vinden. Een 18-plusser kunnen zij uitschrijven, maar dan ontstaat er wel een voortijdig schoolverlater.

      Een bindend studieadvies geldt voor de opleiding die de jongere volgt aan de instelling. Voorbeeld: A. volgt de entree opleiding autotechniek bij ROC B en krijgt een bindend studieadvies. A. mag nu binnen het ROC B. wel een andere entree opleiding starten of de entree opleiding autotechniek bij een ander ROC gaan volgen (zolang A. niet al 2 jaar ingeschreven stond bij een entree opleiding).

      Zie Artikel 8.1.7a Wet educatie en beroepsonderwijs