Voorkom schoolverzuim na corona: investeer in contact met de jongeren

De scholen zijn dicht, het onderwijs heeft zich verplaatst naar de huiskamers. Als het goed is, tenminste. Er zullen jongeren zijn die afhaken, jongeren voor wie het te ingewikkeld is om bij de les te blijven en hun tijd liever anders doorbrengen dan met schoolwerk. Om die jongeren maakt Ingrado zich zorgen. Leerplichtambtenaren vragen zich af op welke wijze ze deze jongeren kunnen motiveren zich actief bezig te houden met school. Want als ze nu afhaken is de kans groot dat ze straks de aansluiting met en op school gaan missen.

Van de jongeren wordt veel zelfdiscipline verwacht, wat sommigen niet waarmaken of niet waar kunnen maken. Ze loggen niet in, raken gedemotiveerd omdat ze de lesstof moeilijk kunnen volgen, worden te veel afgeleid door andere huisgenoten of komen om andere redenen niet toe aan hun schoolwerk. Ouders vinden het moeilijk om hun kinderen te verplichten hun schoolwerk te doen en school heeft weinig controle. Ook leerplicht kan weinig doen omdat het gebrek aan contact met de ouders, de jongeren zelf en de school hen beperkt in hun mogelijkheden. Ingrado beantwoordt dagelijks vragen van (regionale) bureaus leerplicht, leerplichtambtenaren en RMC-trajectbegeleiders over dit onderwerp.

‘De oorzaken van schoolverzuim zijn heel divers en vaak heel complex’, vertelt René Halberstadt, projectleider bij Ingrado. ‘Wanneer er niet op het juiste moment wordt geïntervenieerd, ligt voortijdig schoolverlaten op de loer. Schoolverzuim is een proces dat als “dropping out in slow motion” kan worden gezien’, aldus Halberstadt. Hij promoveert binnenkort met een onderzoek over de invloed van ouders, adolescenten, hun peers en de school op schoolverzuim.

‘In zijn algemeenheid kan schoolverzuim als een onthechtingsproces worden gezien. Door te verzuimen verliest de jongere langzaam de band met school’, legt Halberstadt uit. ‘En die band is cruciaal voor de motivatie om naar school te gaan. In deze tijden van corona doet het onderwijs zijn best om een virtuele verbinding met de jongere tot stand te brengen. Hoe hard daar ook voor gewerkt wordt; het effect daarvan op de binding tussen school en leerling (en zijn/haar ouders) kan niet worden voorspeld. Wel ligt het in de lijn der verwachtingen dat de afstand tussen leerling en school zal groeien’, zegt Halberstadt.

Dat rechtvaardigt de vraag: wat moeten we doen op het moment dat de scholen weer open gaan? Halberstadt: ‘We kunnen verwachten dat verreweg de meeste jongeren daarna gewoon weer naar school zullen bezoeken. Maar hoe zit het met de jongeren die het voor deze crisis al moeilijk vonden om naar school te gaan? Hoe groot is hun afstand tot de school geworden en hoe groot is hun onderwijsachterstand inmiddels? Hoe krijgen wij hen de school weer in? Met andere woorden: hoe voorkomen we schoolverzuim en -uitval na de coronacrisis? Over die vraag moeten we ons nu al buigen. Het is belangrijk om nu al maatregelen te nemen, om te anticiperen op het moment dat de scholen weer opengaan. Weten we bijvoorbeeld precies welke jongeren nu niet meedoen aan de online-lessen? Op welke manier kunnen we hen benaderen? Hoe zorgen we ervoor dat jongeren die een achterstand oplopen straks weer worden geïntegreerd in het onderwijs?’

‘Laten we beginnen alle jongeren nu al te laten weten dat we ze missen en dat we ze straks graag weer zien. Laten we alle jongeren goed in beeld hebben en houden’, zegt Halberstadt. ‘Ingrado beantwoordt tijdens de coronacrisis alle vragen van de leden en maakt ook al plannen om schoolverzuim te voorkomen als de scholen straks weer opengaan. We willen preventief werken. Leerplicht en RMC staan klaar om samen met de scholen de schade te beperken. Deze actuele handreikingen en de online training hoe voer je een 'deurgesprek' kunnen daarbij ondersteunen.


Ingrado nieuws ontvangen?

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

Vul hieronder jouw naam en email adres in


We gebruiken de gegevens die je hierboven invult uitsluitend voor onze nieuwsbrief. Je kunt je op elk moment afmelden. Bekijk onze privacyverklaring.