Versneld regionaal in actie voor het recht op onderwijs en ontwikkeling

Vandaag is het Algemeen Overleg over onderwijs en zorg met de ministers Slob en De Jonge. Daar wordt onder meer de deze week verschenen kamerbrief over de stand van zaken met betrekking tot thuiszitters besproken.

Minister Slob: “Iedere jongere die niet naar school gaat, is er één te veel. Daarom nemen we samen met de ministeries VWS en J&V, VNG, PO-raad, VO-raad en Ingrado versneld extra maatregelen.”

Het goede nieuws, zo staat in deze brief, is dat er in het afgelopen schooljaar meer thuiszitters terug zijn geleid naar het onderwijs dan het jaar daarvoor. Daar staat tegenover dat er ook nieuwe thuiszitters zijn bijgekomen. Minister Slob is ontevreden dat het absolute aantal thuiszitters niet daalt. Daarom hebben de partijen van het Thuiszitterspact afgesproken dat er versneld extra maatregelen komen: zowel om te voorkomen dat jongeren thuis komen te zitten, als om jongeren die toch thuis zijn komen te zitten zo snel mogelijk weer het onderwijs in te krijgen. Ingrado heeft zich gecommitteerd aan deze regionale versnelling. Bij die extra maatregelen worden de adviezen betrokken van Marc Dullaert, die in opdracht van de partners van het pact oplossingen zocht om het aantal thuiszitters terug te dringen.

Een van de adviezen uit het rapport ‘De kracht om door te zetten’ om thuiszitten terug te dringen, betreft het instellen van een casusregisseur onderwijs en zorg met doorzettingsmacht. Ingrado spreekt liever over doorzettingskracht i.p.v. doorzettingsmacht: ga met alle betrokkenen, waaronder de ouders en de jongere, aan tafel tot gezamenlijk tot een oplossing is gekomen. Dit zeiden we overigens al in 2010 toen Ingrado samen met de Nationale Ombudsman het eerste onderzoek naar thuiszitters deed. We agenderen sindsdien het thema thuiszitters en dat samenwerking tussen alle genoemde partijen essentieel is en dat maatwerk en communicatie cruciaal zijn.

“De belangrijkste aanbeveling naar aanleiding van het onderzoek is dat de leerplichtambtenaar nadrukkelijker aandacht aan de regie moet besteden. De verschillen in oorzaken van de problematiek en de betrokkenheid van vele partijen vraagt om een aanpakvoor ieder geval afzonderlijk.” - onderzoeksrapport Ingrado 2010

Marc Dullaert stelt in zijn rapport ook dat de Leerplichtwet niet meer voldoet en dat deze op verschillende punten grondig zou moeten worden herzien. Zo zou er geen onderscheid gemaakt moeten worden tussen geoorloofd en ongeoorloofd verzuim en moet er aandacht zijn voor preventie. Ingrado is er net als Dullaert voor om geen onderscheid te maken tussen ongeoorloofd verzuim en geoorloofd verzuim: alle vormen van verzuim vragen om onmiddellijke en doelgerichte aandacht, omdat er meestal sprake is van onderliggende problematiek, zoals leerplichtambtenaren bij uitstek weten. Als al het verzuim aandacht krijgt, laten we zien dat jongeren gemist worden op school en voelen ze zich gezien.

Ingrado ziet ook veel kansen in de aanbevelingen van René Peeters in het rapport ‘Mét andere ogen: advies voor versnelling en bestendiging van de samenwerking onderwijs-zorg-jeugd’, om echt een sluitend aanbod onderwijs-zorg te maken waar het nodig is. Daarom is Ingrado blij met de afspraken die we hebben kunnen maken met de ondertekenaars van het Thuiszitterspact. We gaan op zoek naar het verhaal achter de cijfers. Dat kan de aanzet geven tot veranderingen bij de aanpak van thuiszitten en het voorkomen van schooluitval. Dit voorjaar zal Regioplan verder onderzoek doen naar de verhalen achter de thuiszitters; welke thuiszitters hebben binnen drie maanden een aanbod ontvangen in zorg en/of onderwijs en waarom zitten ze toch nog thuis?

Wat heeft Ingrado tot nu toe gedaan en hoe nu verder?
Naar aanleiding van gesprekken die Ingrado in 2017 met alle 75 samenwerkingsverbanden VO voerde, publiceerden we in 2018: ‘Het verhaal achter de cijfers; thuiszitters in het VO’. Om deze uitkomsten een stap verder te brengen organiseerden we in 2018 themabijeenkomsten ‘Het verhaal achter de cijfers’ waar we o.a. leerplichtambtenaren, jeugdhulpverleners, jeugdartsen en directeuren samenwerkingsverbanden samenbrachten, zodat ze hun samenwerking verder kunnen versterken. Elke thuiszitter is er een te veel. Zijn het de cijfers alleen waarvan we kunnen leren? Het lijkt ons sterk. Lees hier meer over in de recent gepubliceerde blog van Carry Roozemond. In 2019 focussen we ons op de versnellingin de regio’s. Ingrado gaat regio’s versterken om het gesprek daar te voeren en goede voorbeelden op te halen. We gaan het gesprek aan met leerplichtambtenaren om de vrijstellingen te behandelen in het perspectief van passend onderwijs.

In dit onderzoek dat Ingrado in 2018 liet uitvoeren naar schoolverzuim in het primair onderwijs wordt het volgende geadviseerd: Investeer in de signaleringsfunctie die de school heeft als het gaat om zorgwekkend ziekteverzuim en investeer in een uitbreiding van de samenwerking tussen jeugdarts, leerplichtambtenaar en school. Primair gaat het daarbij om het versterken van de school in de omgang met ziekteverzuim. Ingrado ontwikkelde in dit kader deze praatplaat die al veel wordt benut door leerplichtambtenaren om de relatie met het primair onderwijs verder te versterken. Gebruik jij ‘m al?

Ingrado werkt sinds 2016 samen met het OM, Halt, de Raad voor de Kinderbescherming, VNG aan de ontwikkeling en implementatie van de Methodische Aanpak Schoolverzuim(MAS). Inzet van de MAS is om voor iedere jongere een passend onderwijsaanbod te vinden. In 2019 zal er ook aandacht zijn voor preventie. We gaan in gesprek met het onderwijs, op zoek naar good practices hoe verzuim kan worden voorkomen. Ook zal er dit jaar een evaluatie van de implementatie van de MAS plaatsvinden om zo te ontdekken waar deze methodische werkwijze kan worden verbeterd. Hoe kunnen we onderwijs, gemeenten, jeugdhulp en jeugdzorg met elkaar in gesprek laten gaan?

Ingrado maakt de kanteling van leerplicht naar het recht op ontwikkeling. Op de Dag van de Leerplicht, donderdag 21 maart, organiseren wij daarom dit debat. We lanceren deze dag ons manifest voor het recht op ontwikkeling van jongeren. Daarnaast organiseert Ingrado in 2019 via het programma Vakmanschap trainingen en opleidingen voor de ontwikkeling van het vakmanschap van leerplichtambtenaren, RMC-trajectbegeleiders en managers leerplicht en RMC-coördinatoren.

Ingrado pleit er bovenal voor om meer vanuit de bedoeling van de Leerplichtwet te werken en vooral te kijken naar wat er nu al kan en of we de mogelijkheden die er nu al zijn wel volop benutten. Maak gebruik van creatieve oplossingen, uiteraard altijd in overleg met de jongere en de ouders, want heel vaak is er, zoals Dullaert ook stelt en zoals nu in meerdereregio’s zichtbaar is: ‘met een beetje creativiteit best een oplossing te verzinnen voorleerlingen die het niet zomaar redden in het reguliere onderwijs.’

Meer informatie? Vragen? Of opmerkingen, reacties en/of suggesties? Mail info@ingrado.nl


Ingrado nieuws ontvangen?

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

Vul hieronder jouw naam en email adres in


We gebruiken de gegevens die je hierboven invult uitsluitend voor onze nieuwsbrief. Je kunt je op elk moment afmelden. Bekijk onze privacyverklaring.