Verslag derde Leercirkel motie Kwint/Özdil

OCW en Ingrado organiseren in 2019 vier leercirkels van de motie Kwint/Özdil. Centraal staat de vraag hoe je de begeleiding van minderzelfredzame mbo-studenten bij hun start op de arbeidsmarkt vorm kunt geven. Op 3 juni kwamen vertegenwoordigers van mbo-instellingen, RMC, overheid, jongerenorganisatie JOB en kennisinstituten naar Utrecht om kennis, inzichten en ervaringen te delen, van elkaar te leren en elkaar te inspireren. In deze derde Leercirkel is ruimte gemaakt voor verdieping en focus door in te zoomen op de invulling van de pilot door mboRijnland en partners én op knelpunten die de deelnemers ervaren. Welke vernieuwende oplossingsrichtingen kunnen ze bedenken in het belang van de jongeren? Je leest het in dit verslag.

‘Rondje langs de velden’
 


Deelnemers aan de Leercirkels komen hun eigen ervaring met de invulling van de pilot brengen, maar zijn ook erg benieuwd hoe de pilot in andere regio’s verloopt. Wat is de huidige stand van zaken? Dat vertellen de regio’s elkaar in een rondje langs de velden.


Regio Amsterdam - deelnemers: Gemeente Amsterdam als centrumgemeente, ROC van Amsterdam, ROC TOP en regionale partners
Studenten die de Entree-opleiding hebben afgerond, worden direct opgepakt en begeleid in hun vervolgkeuze naar arbeid of opleiding. Er vindt nu een inventarisatie plaats van studenten die hun diploma van niveau 2 halen en niet doorstromen naar een vervolgopleiding.

Regio Friesland Noord - deelnemers: Gemeente Leeuwarden als contactgemeente en Friesland College. ROC Friese Poort, Nordwin College haken aan.
Er zijn interviews gehouden met studenten die in zomer 2018 en januari ’19 hun diploma niveau 1 behaalden. Nu worden interviews gepland met studenten die in zomer 2019 hun niveau 2 diploma zullen halen. Van de groep die tot nu toe geïnterviewd is, zijn er ongeveer 50 studenten in beeld. De studenten die niet kozen voor een vervolgopleiding zijn aan het werk en dat lijken duurzame arbeidsplaatsen.

Regio Zuidoost Drenthe - deelnemers: RMC (Menzo), AOC Terra en Drenthe College
Studenten van niveau 1 worden voor hun diplomering al naar RMC verwezen voor begeleiding. Die werkwijze wordt nu doorgetrokken naar niveau 2. Zij zullen al voor hun diplomering een jobcoach vanuit RMC krijgen.

Regio Zwolle en Noordwest-Veluwe - deelnemers: Deltion College, RMC, Landstede en Alfa College Hardenberg
In september as. krijgen 30 studenten die klaar zijn met de Entree-opleiding een jobcoach. Zij worden een jaar lang gevolgd en dan worden de effecten van de begeleiding vergeleken met een groep studenten die geen jobcoach kreeg. In de begeleiding wordt de aanpak van de leerwerkmakelaars in de school voortgezet. De coaching kun je ook zien als een vorm van alumnibeleid, met persoonlijke aandacht voor oud-studenten. Hoe intensief die moet zijn, is onderdeel van de pilot.

Regio Den Bosch – deelnemers: Koning Willem I College, ROC de Leijgraaf, ‘t Werktverband
Onder de vlag van Agrifood Capital wordt in de regio al geruime tijd samengewerkt rond de arbeidstoeleiding en begeleiding van jongeren. Met alle studenten die PRO, VSO en Entree verlaten, worden uitstroomgesprekken gevoerd. Doel is alle jongeren direct op te pakken en te begeleiden en monitoren tot hun 27ste.

Ook onderzoeken ze hoe dat loopt. Gebeurt het overal op dezelfde manier, wat is het vervolg op deze gesprekken en hoe loopt dat? Wat doet de school, wat doet RMC en wat doen andere partners in de begeleiding van jongeren? Uit het onderzoek tot nu toe blijkt dat alle studenten die de Entree verlaten in beeld zijn, maar dat de begeleiding verschilt per regio. De uitvallers van niveau 2 zijn nog niet allemaal in beeld bij de begeleiding. Daar zal de komende tijd dus op ingezet worden.

Den Bosch heeft besloten de studenten met een diploma van niveau 2 niet mee te nemen in de pilot omdat het wettelijk kader voor monitoring ontbreekt.
 

 


Onderzoek
 


Ton Eimers, onderzoeker KBA Nijmegen

‘Kijk wat je al doet en wat er goed gaat.’


Tijdens de pilot voert Ton Eimers van KBA Nijmegen een onderzoek uit. Hij gaat de pilots volgen (monitor) en kijkt aan het einde van de rit wat de aanpak heeft opgeleverd (evaluatie). Het onderzoek levert een eindrapportage op en draagt bij aan het leerproces. Het richt zich op (manieren van) samenwerking en op de resultaten voor de jongeren.

Inmiddels zijn met alle pilotregio’s startgesprekken gevoerd. Veel regio’s bevinden zich nog in de opstartfase en worstelen met de vraag wat er in de pilot kan worden toegevoegd aan al bestaande werkwijzen. Dat blijkt tijd te kosten.

Het advies van Ton Eimers luidt: ‘Kijk wat je al doet en wat er goed gaat. Benut dat wat goed gaat en zet die werkwijze door. Gebruik de kennis die er inmiddels is en ga niet zitten wachten op iets heel nieuws.’

Worsteling
Eimers ziet ook veel geworstel in de samenwerking. Zijn advies: ‘Maak die samenwerking expliciet onderdeel van de pilot. Het is een wezenlijk onderdeel van de aanpak die de minder zelfredzame studenten verder moet helpen.’
 

 


Verdieping: Operatie Kwintslag 
 


‘Maak vaart met ontschotten’

Klaske Apperloo is directievoorzitter Entreeopleidingen bij mboRijnland en is onder meer betrokken bij de opzet van het mbo-college niveau 1/2. Gepersonaliseerd leren is volgens haar de basis van goed onderwijs voor deze doelgroep. ‘Aandacht is noodzaak’.

Deelname aan de pilot rond de Motie Kwint ziet zij als een maatschappelijke plicht. ‘We zien te veel oud-studenten terugkeren nadat ze een tijdje aan het werk zijn geweest. Ze missen vaardigheden die hen succesvol kunnen maken op de arbeidsmarkt.’ Met Operatie Kwintslag, zoals de pilot met een knipoog naar de indiener van de motie is genoemd, wil mboRijnland samen met RMC een proeftuin creëren waarin studenten na het behalen van hun mbo-1 of -2 diploma twee jaar worden begeleid zodat ze een duurzame arbeidsrelatie kunnen opbouwen.

Borging voor langere periode
De pilot is opgenomen in de Kwaliteitsagenda tot 2022 zodat de aanpak tijd heeft zich te bewijzen en verder uitgerold kan worden. ‘Ingrado heeft ons geholpen op gang te komen en keuzes te maken. Die ondersteuning was heel belangrijk.’

                ‘De ambitie is jongeren in staat te stellen hun volgende stap te plannen
                 en ze daarin te ondersteunen. Belangrijk is die volgende stap
                 niet voor hen in te vullen.’ 

Om niet óver jongeren maar met jongeren te praten over hun ambities organiseerden de partners in de regio Rijnland een Creathon@work waarin jongeren in een rap of een vlog zelf antwoord gaven op de vraag wat zij nodig hebben om een baan te vinden en te houden. De gemene deler is ‘geloof in jezelf en volg je hart’. De studenten rapten en vlogden over ‘presenteer jezelf goed’, ‘wees goed voorbereid’, ‘zelfvertrouwen krijg ik van de dingen die ik ken’, ‘een goede coach is de helft van het werk’ en ‘volg je hart dan komt de rest vanzelf’.

 

 

Vertaling naar beleid
De input van de studenten is vertaald in de plannen om de begeleiding te optimaliseren. Jobcoaches vanuit RMC gaan ermee aan de slag. Studenten die niveau 1 en 2 afronden, worden direct opgepakt. Er wordt met hen een gesprek gepland en er wordt een bijeenkomst georganiseerd met het SW-bedrijf waar studenten in een speeddate contact kunnen leggen met werkgevers. Studenten voor wie dit leidt tot een match, worden vervolgens verder opgeleid binnen het SW-bedrijf. Na de zomervakantie zal een nieuwe lichting studenten instromen in deze aanpak.

Apperloo doet tot slot de oproep ‘nu eindelijk eens vaart te maken met ontschotten’. ‘De schotten, verschillende regelgeving en geldstromen maken afspraken met en tussen gemeentes, RMC-regio’s en arbeidsmarktregio’s nodeloos ingewikkeld.’

 

 

 

Workshop – out of the box

 

 

Stap 1
De deelnemers vormen twee gemêleerde groepen. Vervolgens schrijft iedereen zijn of haar grootste probleem op in relatie tot het begeleiden van jongeren naar een duurzame plek op de arbeidsmarkt. Dit levert een bont geheel op, variërend van ‘de tijd die nodig is om gegevensuitwisseling mogelijk te maken’, ‘de schotten in combinatie met financiering’, ‘samenwerking onderwijs-bedrijfsleven’, ‘verschillende belangen in de samenwerking’, ‘onduidelijkheid in taal’ tot ‘wat betekent duurzaam eigenlijk voor de doelgroep?’ en ‘ketenaanpak-hoe zorg je dat je echt samenwerkt?’.


Stap 2
Welk probleem heeft de grootste negatieve impact op jongeren? ‘Samenwerken’ staat met stip bovenaan. De vraag die hieraan gekoppeld wordt luidt: ‘hoe zet je het belang van de jongere voorop?’ De deelnemers formuleren ideeën door gebruik te maken van drie werkwoorden: passeren, voorspellen en afdwingen. Dit levert verrassende uitkomsten: ‘de werkvloer dwingt samenwerking op hoger niveau af’, ‘we moeten het systeem passeren en niet de jongere’,  ‘de jongere wordt gepasseerd want het is de vraag of hij de meerwaarde ziet van de maatregel/extra ondersteuning’, ‘wat kun je voorspellen op basis van de gegevens die je nu al hebt?’, ‘afdwingen dat we afgerekend worden op een gezamenlijk resultaat op de langere termijn’.

Uitkomst: Om samen te werken in het belang van de jongere, moet de stem van de jongere gehoord worden door alle partijen. Vervolgens is het de kunst ook echt te luisteren naar wat die jongere zegt. Deelnemers stelden dat jongeren veel vaker de mogelijkheid moeten krijgen hun stem te laten horen en dat die stem vervolgens vertaald moet worden in de  warme overdracht. Belangrijk is dat partijen echt verantwoordelijkheid nemen om die stem van de jongere te horen en te laten horen/te vertalen voor de partners.

In een van de groepen wordt nog de vraag gesteld hoe je het voor elkaar krijgt dat iedereen zich committeert aan een plan, een voornemen of een actie. Soms lijkt ‘gewoon beginnen’ met ‘het anders te gaan doen’ de beste optie. Als voorbeeld wordt de gezamenlijke intake genoemd: ‘niet wachten tot alles op alle niveaus is afgestemd, maar het vanaf nu gewoon gaan doen’.


Stap 3
Welk idee is het beste in euro’s, tijd, impact en haalbaarheid? 

 

 

 

Vervolg: we bellen!

 

 

Centraal wordt de vraag gesteld wat iedereen zelf te doen heeft de komende tijd. Deelnemers denken daarover na en schrijven hun voorgenomen actie op. Vervolgens maken ze afspraken om elkaar te bellen om te checken of ze al in actie zijn gekomen. Wordt vervolgd op 7 oktober…..

 

 

Ingrado nieuws ontvangen?

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

Vul hieronder jouw naam en email adres in


We gebruiken de gegevens die je hierboven invult uitsluitend voor onze nieuwsbrief. Je kunt je op elk moment afmelden. Bekijk onze privacyverklaring.