In de schijnwerper: MatchMakers voor jongeren zonder startkwalificatie in Zuid-Holland Zuid

In de Zuid-Hollandse gemeentes Drechtsteden en Alblasserwaard-Vijfheerenlanden is op initiatief van het Regionale Meld- en Coördinatiepunt (RMC) de aanpak MatchMakers gestart, gericht op jongeren van 18-27 jaar zonder starkwalificatie. MatchMakers heeft als doel deze jongeren in beeld te krijgen en te ondersteunen bij het vinden van werk, school of een combinatie hiervan. Het RMC heeft een rol in het signaleren en de MatchMakers zorgen voor hulp in de thuisomgeving. MatchMakers zijn afkomstig van zowel Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten als van de sociale diensten (SDD en Avres), waardoor er een breed ondersteuningsaanbod ontstaat. Hierin werken verschillende organisaties intensief samen: de Dienst Gezondheid & Jeugd, UWV, de arbeidsmarktregio's Drechtsteden en Gorinchem, Avres, de Sociale Dienst Drechtsteden, het ROC Da Vinci College, de Stichting Werkshop, de gemeente Dordrecht en de leer/werkloketten Drechtsteden en Gorinchem. 

We gaan over de MatchMaker aanpak in gesprek met Erwin Keuskamp (Projectleider RMC), Ineke Noorthoek (Leerplicht), Wendy van Dorssen (Sociale Dienst Avres), Ben Smulders (ROC Da Vinci College en ZOW loket) en Hawar Mouhiddine (Leerwerkloket Drechtsteden).



1. Uitdagingen en aanpakken
 

Aanpak jeugdwerkeloosheid    
Het project is in 2014-2015 begonnen vanuit het regionaal actieprogramma Jeugdwerkloosheids-bestrijding van Drechtsteden. Binnen dit programma was ruimte gereserveerd om te experimenteren met een MatchMaker ter ondersteuning van kwetsbare jongeren. De uitvoering hiervan werd uitbesteed aan Tempo-Team, waar de MatchMakers ook werden gepositioneerd, met als doel werk te vinden en te creëren voor jongeren, in het bijzonder voor vroegtijdig schoolverlaters (VSV’ers). Dat was moeilijk, ook gezien de arbeidsmarkt op dat moment. Daarnaast liepen zij er tegenaan dat ze, vanwege hun geïsoleerde positie in het veld en het gebrek aan netwerk, een (werk)aanbod hadden voor jongeren, maar geen doelgroep….

Jongeren in beeld         
In deze periode kwam Erwin Keuskamp van het RMC de MatchMakers op het spoor. Hij heeft toen voorgesteld om een alliantie te vormen omdat hij vanuit het RMC zicht heeft op een grote groep kwetsbare jongeren (oud VSV’ers). Zijn voorstel was om deze jongeren een brief te sturen met de boodschap: “we zien dat je thuis zit en we hebben een aanbod voor je, namelijk: de MatchMaker. Wil je contact opnemen?” Met daaronder een telefoonnummer. Deze directe aanpak bleek een effectieve aanpak te zijn om jongeren te bereiken, vooral moeders en vaders gingen bellen. Toen er een einde aan de financiering kwam, kwam er echter ook een einde aan het project, en daarmee een einde aan de samenwerking. 

MatchMaker 2.0          
Het idee van de MatchMaker bleef Erwin bij – hij had aan het project het idee overgehouden dat je dit type functie nodig hebt in het ondersteunen van de doelgroep. Een aantal jaar later ontstond de mogelijkheid om een ESF-aanvraag te doen (subsidie duurzame inzetbaarheid). Vanuit het RMC is toen voorgesteld om de MatchMakers nieuw leven in te blazen op een manier waarop er meer verbinding zou zijn met het netwerk van de sociale dienst, het beroepsonderwijs en leerplicht en voortijdig schoolverlaten. Dit is goedgekeurd en hieruit is de MatchMaker 2.0 ontstaan.

Voor de MatchMaker 2.0 is vanuit het RMC, het ZOW-loket (Zorg, Onderwijs en Werk-Loket) en het Leerwerkloket een werkgroep gestart om een RMC MatchMaker aan te trekken. Dit is uiteindelijk iemand geworden van Stichting Werkshop uit Dordrecht, een stichting die veel werkt met de Sociale Diensten. Toen had men zowel een MatchMaker nieuwe stijl, die verbinding had met een breed ondersteunend netwerk én een opdracht om vanuit de brieven jongeren op te zoeken en te ondersteunen.

66.000 jongeren buiten beeld en een nieuw VSV beleid en een steuntje in de rug van SZW en OCW
Ondertussen kwam het thema landelijk op de agenda in de vorm van aandacht voor de 66.000 jongeren buitenbeeld (jongeren die niet op school zitten, die niet werken en die niet in beeld zijn bij UWV en gemeenten voor ondersteuning naar werk). Ook kwam er in deze periode een nieuw VSV-beleid. Dat was voor de MatchMaker een trigger om te verbreden, om op die manier de aanpak nog krachtiger te maken. SZW en OCW boden hiervoor een steuntje in de rug, omdat zij de Matchmaker2.0 uitnodigden om aanvullende afspraken te maken voor deze doelgroep en dat samen met de arbeidsmarktregio te doen. Daardoor kwamen RMC en beide arbeidsmarktregio's met elkaar in gesprek.  

Verbreding speelveld en professionalisering     
In Dordrecht en Drechtsteden kenden de mensen van de arbeidsmarktregio en RMC elkaar enigszins, maar in Gorinchem nog helemaal niet. Ze raakten echter met elkaar in gesprek en ook de arbeidsmarktregio Gorinchem zag de mogelijkheden van de aanpak. Dit gaf ook aanleiding om de rol van MatchMaker verder te professionaliseren en aan te vullen met twee MatchMakers vanuit de Sociale Diensten. Daarmee kwam de integrale ondersteuningsmogelijkheid in het team vanuit arbeidsmarktbegeleiding en onderwijsbegeleiding. Bovendien is er geïnvesteerd in een lijstmanager, dit is iemand die alle gegevens en datasets analyseert om ervoor te zorgen dat de MatchMakers de juiste jongeren benaderen. 

Einde projectfase         
Het project loopt nu nog tot eind 2018. Dit is een afgebakende periode waarin de middelen zijn gegarandeerd omdat het wordt gefinancierd vanuit ESF. Dat betekent wel dat het, zoals het nu is georganiseerd, na 2018 stopt. Dan heeft het twee jaar gelopen en de betrokkenen zijn van plan om goed te evalueren en te kijken wat ze er aan ideeën uit kunnen halen. Het beeld is dat het werkt (dat is te zien in de resultaten). Een volgende belangrijke stap is om nu op bestuurlijk niveau te gaan kijken of men hier ook structureel in wil investeren.  

 

2. Succesfactoren: wat heeft geholpen?
 

Een gezamenlijk belang            
Alle betrokkenen ervaren een gezamenlijk belang om minder zelfredzame jongeren te ondersteunen in de stap van school naar werk of een combinatie hiervan. Iedere partij zit vanuit deze gedachte ook nog in een aantal andere samenwerkingsverbanden. Daardoor is het vervolgens ook weer makkelijker om verbindingen te leggen met andere initiatieven. Dit gezamenlijk belang maakt het ook mogelijk dat iedereen eigenaarschap ervaart en samen het project co-creëert (denk aan het gezamenlijk werven van de matchmakers) 

Bouwen aan het netwerk met een actieve projectleider
Er wordt actief gebouwd aan het netwerk. Hier ligt vooral de kracht van de projectleider. Hij weet waar hij het over heeft en gaat open het gesprek aan met mogelijke partners vanuit de vraag: 'misschien kunnen we het er eens met elkaar over hebben'. Hij durft daarin ook aan te geven dat hij zelf zoekende is en de wijsheid niet in pacht heeft. Hierdoor ontstaat ruimte om met elkaar te onderzoeken en te kijken wat je voor elkaar kunt betekenen.

Lef, uitproberen en klein beginnen       
De betrokkenen noemen ook dat het een kwestie is van lef hebben en gewoon uitproberen. Alleen dan zie je wat er werkt…. Dat gebeurt ook in dit project: klein beginnen, doen, en dan ontdekken wat ‘pakt’.   

Flexibele gelden en samenwerking publiek en privaat 
Een eerder traject bracht aan het licht dat er veel armoede is onder de doelgroep. Daarom hadden de betrokkenen voor dit traject een flexibel budget georganiseerd. Op het moment dat een jongere iets nodig had voor zijn of haar werk (bijvoorbeeld veiligheidskleding) dan kon dat worden gerealiseerd.  Er was ongeveer 5000 euro ‘geparkeerd’ voor dit soort doeleinden. Overigens was dat organisatorisch nog niet heel makkelijk te regelen. Wat hielp is dat men werkte met een MatchMaker vanuit de werkshop, een kleine organisatie - zij kunnen heel makkelijk dingen voorschieten en dat doen zij dan ook en dat declareren zij vervolgens weer bij het project. Een private organisatie erbij werkte in dit geval versnellend. 

Ondersteuning vanuit de ministeries
Het momentum, door de ontwikkelingen in de politiek en de ondersteuning van de ministeries, heeft ook heel erg geholpen om het project van de grond te krijgen. 

Maatwerk en persoonlijke ondersteuning 
De kracht van de aanpak zit in de persoonlijke aandacht en ondersteuning van de jongere en de mogelijkheid om maatwerk te bieden passend bij de behoefte van de jongere.


3. Vervolgstappen: wensen en uitdagingen voor de toekomst 


De belangrijkste wens is om de aanpak van de MatchMakers structureel te implementeren. De Sociale Dienst Drechtsteden en Avres denken momenteel na over structurele inzet op deze werkwijze na 2018. Zij voelen de verantwoordelijkheid uitkeringsafhankelijkheid te voorkomen door al voor 'de poort' in te grijpen en jongeren te ondersteunen bij het vinden van (leer)werk. Om die reden heeft ook Werk en Inkomen Hoeksche Waard belangstelling getoond (op termijn) deel te nemen aan deze aanpak en zit aan 'tafel'. Geen van sociale diensten heeft al een definitief besluit genomen.

Ook het RMC wil in deze gezamenlijke formule blijven participeren. De begeleiding van zogenoemde oud-VSV’ers is immers een taak van RMC. De aanpak MatchMakers blijkt bovendien effectief.  Inmiddels zijn 240 kwetsbare jongeren geholpen met het vinden van een opleiding, werk (of combinatie) of met een zorgaanbod.


Ingrado nieuws ontvangen?

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

Vul hieronder jouw naam en email adres in


We gebruiken de gegevens die je hierboven invult uitsluitend voor onze nieuwsbrief. Je kunt je op elk moment afmelden. Bekijk onze privacyverklaring.