In debat over leerplicht en het recht op onderwijs en ontwikkeling

Voor de Dag van de Leerplicht 2019 organiseerde Ingrado, branchevereniging voor leerplicht en RMC, een debat over de transitie van leerplicht naar leerrecht. Minister Arie Slob trapte het debat af.

Met twee persoonlijke anekdotes illustreert Carry Roozemond, directeur-bestuurder van Ingrado, bij de opening van het debat dat Ingrado in Utrecht organiseerde, het belang van het recht op onderwijs en ontwikkeling. Haar opa moest als tienjarige aan het werk en kreeg niet de kans verder te leren. Voor haar schoonvader was school juist de weg uit de puinhopen van het gebombardeerde Rotterdam. Beide verhalen motiveren haar tot op de dag van vandaag om zich in te zetten voor het recht op onderwijs en ontwikkeling.

Regelmatig is er kritiek op de Leerplichtwet. Die bestaat dit jaar 50 jaar en zou zijn verouderd. Zelf twijfelt ze ook wel eens. "Maar", vraagt Roozemond hardop, "moeten we een wet veranderen om te gaan doen waar die eigenlijk voor bedoeld is? Want een wet veranderen kost minimaal twee jaar." Daarom zoekt ze vandaag in het debat ook naar argumenten waarom we (en we is breder dan leerplichtambtenaren alleen) niet altijd doen wat we moeten doen, namelijk een kind het recht op ontwikkeling geven.

Thuiszitters
Dat geldt bijvoorbeeld voor thuiszitters. Daarover sprak Roozemond een maand geleden met minister Slob. Ingrado zet zich al langer in voor thuiszitters. Bijvoorbeeld door in de regio’s gesprekken te voeren met een groot aantal betrokkenen. De belangrijkste punten uit die gesprekken zijn voor de Dag van de Leerplicht gebundeld in het boekje In gesprek over thuiszitters in de regio. Minister Slob is aanwezig om het eerste exemplaar in ontvangst te nemen.

Volgens de minister is er gelukkig in twee generaties tijd veel veranderd, maar moeten we ook constateren dat nog steeds een grote groep buiten de boot valt. Bovendien is het de vraag of we volledig zicht hebben op de werkelijke omvang van die groep. Hij maakt zich zorgen over de aantallen thuiszitters. Ondanks het thuiszitterspact is dat nog niet gedaald. Daar mogen we ons niet bij neerleggen vindt Slob. 

In het gesprek dat volgt met gespreksleider Joost Hoebink benadrukt Slob dat de problematiek departementen overstijgt. Samen met minister Hugo de Jonge wil hij een betere aansluiting tussen onderwijs en zorg realiseren. 

Belangrijk bij thuiszitters vindt de minister dat op de plekken waar men met elkaar afspraken moet maken, ook al zijn er soms vele partijen bij betrokken, een moment is waarop je zegt: ‘en zo gaan we het doen’. Uiteraard in nauwe verbondenheid met de mensen om wie het gaat. ‘Die moeten niet aan de zijlijn, maar in het midden staan’.

Ingrado app
Na het vraaggesprek met de minister heeft Ingrado nog een ‘cadeau’ voor de aanwezigen. In de afgelopen periode is er hard gewerkt aan de Ingrado app, een bewerking van het Dossier Leerplicht, Kwalificatieplicht en RMC, een boekje dat veel medewerkers leerplicht en RMC gebruiken. Het is een app geworden met nieuws, vraag & antwoord, nieuwsbrieven, de wettekst en de toelichting daarbij. De app is vanaf vandaag te downloaden in de App Store en bij Google Play.

RMC Manifest
Vervolgens is het de beurt aan Ellen de Wit, projectleider bij Ingrado, om ook iets aan de aanwezigen te geven: het RMC manifest. De afgelopen anderhalf jaar sprak Ingrado met heel veel medewerkers RMC. Die benadrukten in de gesprekken dat zij nog veel meer mogelijkheden en kansen zien om jongeren nog beter te begeleiden. Dat was voor Ingrado de aanleiding om de meest gehoorde kansen en wat er nodig is om die te realiseren, vast te leggen in een manifest. Het is een mooie agenda om het gesprek aan te gaan in je regio. Ook van het manifest krijgt minister Slob het eerste exemplaar.

Dan is het tijd voor het debat. Nadat de stellingen waarover ze gaan debatteren zijn gekozen kan het van start gaan. Een lint op de grond markeert de grens tussen voor en tegen.

De eerste stelling wordt: ‘Het recht op onderwijs moet vanaf nu het recht op ontwikkeling heten.’ Voorstanders noemen onder andere als argument dat de term onderwijs toch de associatie met vier muren en een leerkracht oproept. Maar dat is niet voor elk kind passend. Een tegenstander vindt juist dat een naamsverandering niet de oplossing is, maar de juiste mens op de juiste plek. Een ander bekijkt het in een praktische context. Ze vindt het woord ontwikkeling te breed: ‘Als we het zo breed trekken, hoe sturen we dan nog?’ 

De een wil onderwijs centraal stellen, de ander ontwikkeling. Maar vaak liggen voor en tegenargumenten dicht bij elkaar en is de grens niet zo hard als het lint op de vloer doet voorkomen.

De tweede stelling is: ‘De leerplichtambtenaar is dé casusregisseur onderwijs en zorg.’ Daarover lijken de aanwezigen behoorlijk eensgezind. De voorstanders zijn flink in de minderheid. Er komen voorbeelden en casussen langs. Zo zwart/wit is het niet meent iemand, de leerplichtambtenaar kán het zijn, maar niet per definitie. Degene met doorzettingsmacht moet het zijn vindt een ander. Volgens een tegenstander is er maar één casusregisseur en dat is de ouder. Voor een moeder van een thuiszitter, die ook deelneemt aan het debat is dit het moment om een gedicht voor te dragen, een heel persoonlijk argument voor het centraal zetten van het kind.

De laatste stelling van het debat is: ‘RMC gaat over álle jongeren tot 27 jaar’. Meerdere debaters merken op dat 23 jaar een kunstmatige grens is en dat de zorg voor en om jongeren daar niet altijd ophoudt. Starters, doorstarters en herstarters, er gebeurt volgens hen zoveel in deze periode. ‘De wet houdt mij niet tegen om iemand te helpen’ zegt iemand stellig. Ook samenwerking is onderwerp van discussie. Het is nodig, maar hoe doe je het goed? En hoe neem je de touwtjes in handen als dat nodig is?

Aan het einde van het debat is Carry Roozemond in elk geval heel tevreden met de opbrengst. Volgens haar kan met wat hier vandaag is gezegd inhoud worden gegeven aan het manifest. Ze drukt iedereen dan ook nogmaals op het hart om het gesprek in de regio te voeren. En in deze video blikt ze even terug op een geslaagde Dag van de Leerplicht 2019.


Ingrado nieuws ontvangen?

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

Vul hieronder jouw naam en email adres in


We gebruiken de gegevens die je hierboven invult uitsluitend voor onze nieuwsbrief. Je kunt je op elk moment afmelden. Bekijk onze privacyverklaring.