Verzuim

De Leerplichtwet onderscheidt verschillende vormen van verzuim. Ingrado zet ze op een rij voor onderwijs- en leerplichtprofessionals.

Handig: Schoolverzuim en de Leerplichtwet

Wettelijk verzuim
Wettelijk verzuim is het verzuim waarvan de school verplicht is het te melden aan de leerplichtambtenaar, te weten ongeoorloofd verzuim van 16 uur les of praktijktijd gedurende een periode van vier opeenvolgende lesweken.

Schoolverzuim onder deze grens hoeft niet door het hoofd van de school gemeld te worden aan de leerplichtambtenaar. Als dat wel gebeurt, hoeft dit verzuim niet door de leerplichtambtenaar aan het OM gemeld te worden.

Indien blijkt dat een leerplichtige jongere minder dan 16 uur les of praktijktijd gedurende een periode van vier opeenvolgende weken verzuimt, maar wel regelmatig te laat komt, lesuren overslaat en/of dagdelen verzuimt, is het belangrijk om een jongere daar op aan te spreken en hier gevolgen aan te verbinden. Dit vergt in eerste instantie maatregelen van de school

Absoluut verzuim
Er wordt gesproken van absoluut verzuim als een leerplichtige en/of kwalificatieplichtige jongere niet op een school of instelling staat ingeschreven.

Relatief verzuim
Er is sprake van relatief verzuim als een jongere wel op een school staat ingeschreven, maar gedurende een bepaalde tijd de lessen/praktijk verzuimt. Ook veelvuldig te laat komen kan hiertoe worden gerekend.

Relatief verzuim is onder te verdelen in:
- Luxeverzuim
- Overig verzuim

Luxeverzuim
Luxeverzuim is een vorm van relatief verzuim waarbij zonder toestemming van het hoofd van de school dan wel zonder toestemming van de leerplichtambtenaar (<10 hoofd school > 10 lpa) buiten de vastgestelde schoolvakanties om van school wordt verzuimd, waarbij het eigen belang (vaak ten behoeve van een vakantie) van ouder(s)/verzorger(s) of jongere prevaleert op dat van het schoolbezoek.

Overig verzuim
Overig verzuim bestaat voor een groot deel uit verzuim dat voorheen bekend stond als signaal verzuim. Het is een vorm van relatief verzuim, waarbij meermalen sprake is van ongeoorloofde afwezigheid zich uitend in spijbelgedrag zonder dat er sprake is luxeverzuim, maar met een veelal problematische achtergrond.

Langdurig relatief verzuim
Van langdurig relatief verzuim is sprake als een leerplichtige jongere tussen de 5 en 16 jaar of een jongere van 16 of 17 jaar, die valt onder de kwalificatieplicht is ingeschreven op een school of onderwijsinstelling en zonder geldige reden meer dan 4 weken verzuimt.

Thuiszitter
De groep thuiszitters wordt gevormd door de langdurig relatief verzuimers en de absoluut verzuimers.

Praktijk
Scholen melden vermoedelijk ongeoorloofd verzuim bij de afdeling leerplicht van de woongemeente. Dat kan direct gaan (po) of via het Verzuimloket van DUO IB-Groep (vo, vso en mbo). Na een melding informeert de leerplichtambtenaar bij de school naar de leerling en onderzoekt eventueel de thuissituatie.

Als de school al een aantal maatregelen heeft genomen, zonder effect, kan de leerplichtambtenaar uiteindelijk een proces-verbaal opmaken. Als een jongere, c.q. zijn ouders een proces-verbaal krijgen vanwege het schoolverzuim, wordt ook de Raad voor de Kinderbescherming ingeschakeld. De raad doet onderzoek naar de situatie van kind en gezin en adviseert in haar rapportage over de straf en/of hulp die het beste past.

De officier van justitie en/of de rechter bepaalt of straf of hulp aan de orde zijn. Wat voor soort straf of hulp de jongere krijgt, hangt af van de situatie. Dat kan (verplichte) begeleiding door de jeugdreclassering zijn, maar in veel gevallen wordt een taakstraf opgelegd. Dit kan een werk- en/of leerstraf zijn (zie verder www.kinderbescherming.nl). De rechter mag een geldboete opleggen tot 3.700 euro.

De leerplichtambtenaar kan leerlingen vanaf 12 jaar persoonlijk op hun ongeoorloofde schoolverzuim aanspreken en voor de rechter brengen. Ouders kunnen in het uiterste geval een gevangenisstraf van een maand krijgen.

Bij overmatig spijbelgedrag door leerlingen van 16 en 17 jaar kan de leerplichtambtenaar een signaal afgeven aan de Sociale Verzekeringsbank (SVB). Dit doet de leerplichtambtenaar alleen wanneer hij de overtuiging heeft dat zijn pogingen om de leerling weer naar school te krijgen, geen effect meer hebben. De SVB kan dan de kinderbijslag stoppen.

Een beschrijving van de verschillende wettelijke maatregelen bij verzuim vindt u ook in de wettekst van de Leerplichtwet 1969.

MAS
Bij de aanpak van schoolverzuim is het belangrijk dat snel stappen worden gezet om (langdurige) schooluitval te voorkomen. Een eenduidige aanpak en duidelijkheid over wie wat doet in welke fase helpt daarbij. Daarom hebben Halt, het Openbaar Ministerie, de Raad voor de Kinderbescherming en Ingrado de Methodische Aanpak Schoolverzuim (MAS) ontwikkeld.

Meer over dit onderwerp

Instrumenten

Hier vindt u een overzicht van handreikingen, handboeken en begrippenkaders die Ingrado heeft ontwikkeld…

MAS

Bij de aanpak van schoolverzuim is het belangrijk dat snel stappen worden gezet om…